Menu Content/Inhalt
Βιώσιμη Κοινότητα
Τα 100 χρόνια... PDF  | Εκτύπωση |  E-mail
Γράφει ο/η Κωνσταντίνος Τσαγκαρογιάννης   
22.03.17

«Αρχαίο πνεύμα αθάνατο...»

Κωστής Παλαμάς

Η Επτανησιακή Σχολή

Το πρώτο μουσικό φως στην απολυτρωμένη Ελλάδα διαχύνεται απ’ την επτάφωτη πλειάδα των νησιών του Ιονίου:είναι η Επτανησιακή Σχολή. Πατριάρχες της  ο Διονύσιος Σολωμός και ο Νικόλαος Χαλικιόπουλος Μάντζαρος. Στα τέλη του προηγούμενου και στα πρώτα χρόνια του εικοστού αιώνα ακμάζει ένας Έλληνας συνθέτης, επτανήσιος και αυτός. Διακρίθηκε στην πρώτη γραμμή για τη συμφωνική του τέχνη, την ευλυγισία της ενορχήστρωσης και για το θερμό κι ευγενικό αισθηματισμό του. Είναι ο Κερκυραίος Σπύρος Σαμάρας. Γεννήθηκε στα 1861 και περιβάλλεται  με λαμπρή και βαρειά πανοπλία ύστερα από τα χρόνια των σπουδών του στην Ιταλία και το Παρίσι.

Στη Σκάλα του Μιλάνου

Η γενική καλλιτεχνική του μόρφωση και η εντατική του εργασία, τον αναδεικνύουν πολύ γρήγορα στην πρώτη γραμμή της ιταλικής σχολής του Βερισμού, στην οποία προχωρεί αφού παίρνει το μεγάλο Χρίσμα στην Ιταλία με την θριαμβευτική επιτυχία της όπεράς του «Φλόρα Μιράμπιλις», που παίχτηκε στη Σκάλα του Μιλάνου στα 1887. Ο Έλληνας συνθέτης πολιτογραφείται έκτοτε στην Ιταλία, όπου όλα του τα έργα αναβάζονται με όλες τις τιμές στα μεγαλύτερα λυρικά θέατρα της Ιταλίας: η «ετζέ» στη Ρώμη στα 1888, η «Νταμάτα» στο Μιλάνο στα 1895, η «Στόρια ντ’ Αμόρε» στο Μιλάνο στα 1903, η «Δεσποινίς ντε Μπελ-Ιλ» στη Τζένοβα στα 1906. Και το αποκορύφωμα της συνθετικής του καριέρας: η «Ρέα» στα 1908 στο θέατρο «Verdi» της τοσκανικής Φλωρεντίας, της γης των Τριών αναγεννησιακών ποιητών Πετράρχη, Δάντη, Βοκάκιου. Η «Ρέα» παίχτηκε ακόμα στην Πόλη και στην Αθήνα στα 1910 με τη διεύθυνση του Σαμάρα. Ο συνθέτης υπαγόρευσε ο ίδιος στον λιμπρεττίστα του Πωλ Μιλλιέ τη υπόθεση του έργου του, που το ήθελε ελληνικό.

Οι Ήρωες

Το δράμα της «ρέας» ξετυλίγεται στην εποχή των Γενοβέζων το δέκατο τέταρτο αιώνα, που είχαν εγκαθιδρύσει στη Χίο ένα είδος «δημοκρατίας» επιζητώντας την ευδαιμονία, τη χλιδή και το μεγαλείο. Η ελληνίδα ηρωίδα του μελοδράματος είναι σύζυγος του Γενοβέζου άρχοντα Σπινόλα. Η Ρέα όμως από τα παιδικά τη χρόνια συνδέεται με αγνό έρωτα με τον ωραίο αθλητή Λυσία, τον ελευθερωτή του νησιού από τις επιδρομές του φοβερού κουρσάρου Τράκα. Όμως, τον Λυσία αγαπούσε μυστικά και η Δάφνη, η κόρη του Άρχοντα από τον πρώτο γάμο του. Εκείνος όμως της αρνείται τον έρωτά της. Ο μυστικοσύμβουλος του άρχοντα Βενετσιάνος Γκουάρκα είναι επίσης φλογερά ερωτευμένος με τη Ρέα. Η περήφανη Ρέα όμως τον αποκρούει. Κι εκείνος που υποψιάζεται τον έρωτά της σκοτώνει τον άμοιρο Λυσία. Η Ρέα απελπισμένη πίνει το δηλητήριο που είχε κρυμμένο στο δαχτυλίδι της και ξεψυχάει αγκαλιάζοντας το νεκρό αγαπημένο της.

 olympic_samaras1.jpg olympic_samaras2.jpg

Ο Ύμνος και το τραγούρι του Ναύτη

Η μουσική της Ρέας είναι γεμάτη ακτινοβολία. Ενώνει την έντονη φυσιολατρεία που αναδίνεται από το μαγεμένο νησί του Αιγαίου με το κυρίαρχο ερωτικό πάθος που φλογίζει τα δύο κυρίαρχα πρόσωπα του έργου, τον Λυσία και τη Ρέα. Στην εισαγωγή της Ρέας, ο Σαμάρας παρεμβάλει σ’ ευρύτατα σχεδιασμένο συμφωνητικό διάγραμμα τον περίφημο «Ολυμπιακό Ύμνο» που έγραψε ππάνωστις στροφές του Παλαμά «Αρχαίο Πνεύμα Αθάνατο» για την πρ’ωτη έναρξη των σύγχρονων Ολυμπιακών Αγώνων στα 1896 και που διεύθυνε ο ίδιος τότε στο Παναθηναϊκό Στάδιο επικεφαλής όλων των Φιλαρμονικών της Ελλάδος. Οι παρθένες της Χίου, που παρελαύνουν συχνά στο έργο με  τα λευκά πέπλα τους, σαν αρχαίες κανηφόρες και στεφανηφόρες, τραγουδούν ερωτικές στροφές πάνω στο δημοτικό μοτίβο του «Καράβι έν από τη Χιό...» και το υποβλητικό «Έγια μόλα...» του Ναύτη, που ακούεται μεσ’ από τη φελούκα του, δείχνουν την προσπάθεια του Σαμάρα να δημιουργήσει στο έργο του μίαν ελληνική ατμόσφαιρα.

Υ.Γ. Η Εθνική Λυρική Σκηνή ανεβάζει τη «Ρέα» στις 19 Μαϊου 2017 για τα 100 χρόνια από το θάνατο του συνθέτη στο «Κέντρο Πολιτισμού Σταύρος Νιάρχος».

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΤΣΑΓΚΑΡΟΓΙΑΝΝΗΣ



 Υπάρχουν 0 σχόλια.
Πατήστε εδώ για να προσθέσετε το δικό σας
Τελευταία ανανέωση ( 26.03.17 )
 
Δια χειρός Μάνου Χατζιδάκι... PDF  | Εκτύπωση |  E-mail
Γράφει ο/η Αντώνιος Πρεντουλής   
21.09.13

Ο Αντώνης Πρεντουλής ανέσειρε από το διαδίκτυο και μας απέστειλε ένα επίκαιρο κείμενο του Μάνου Χατζιδάκι...

Λίγους μήνες πριν τον θάνατό του, ο Μάνος Χατζιδάκις αφιέρωσε την συναυλία της Ορχήστρας των Χρωμάτων με έργα Βάιλ, Λιστ και Μπάρτον εναντίον του Νεοναζισμού. Κατέγραψε τις σκέψεις και τις ανησυχίες του στο κείμενο που ακολουθεί και προοριζόταν για το πρόγραμμα της συναυλίας, σε μια προσπάθεια να ευαισθητοποιηθούν όσο το δυνατόν περισσότεροι συμπολίτες μας δημοσιεύτηκε και στην εφημερίδα Ελευθεροτυπία το Φεβρουάριο του 1993.

ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ:Ποιο είναι το αντίδοτο για το νεοναζισμό

 «Ο νεοναζισμός, ο φασισμός, ο ρατσισμός και κάθε αντικοινωνικό και αντιανθρώπινο φαινόμενο συμπεριφοράς δεν προέρχεται από ιδεολογία, δεν περιέχει ιδεολογία, δεν συνθέτει ιδεολογία. Είναι η μεγεθυμένη έκφραση-εκδήλωση του κτήνους που περιέχουμε μέσα μας χωρίς εμπόδιο στην ανάπτυξή του, όταν κοινωνικές ή πολιτικές συγκυρίες συντελούν, βοηθούν, ενισχύουν τη βάρβαρη και αντιανθρώπινη παρουσία του.

Η μόνη αντιβίωση για την καταπολέμηση του κτήνους που περιέχουμε είναι η Παιδεία. Η αληθινή παιδεία και όχι η ανεύθυνη εκπαίδευση και η πληροφορία χωρίς κρίση και χωρίς ανήσυχη αμφισβητούμενη συμπερασματολογία. Αυτή η παιδεία που δεν εφησυχάζει ούτε δημιουργεί αυταρέσκεια στον σπουδάζοντα, αλλά πολλαπλασιάζει τα ερωτήματα και την ανασφάλεια. Όμως μια τέτοια παιδεία δεν ευνοείται από τις πολιτικές παρατάξεις και από όλες τις κυβερνήσεις, διότι κατασκευάζει ελεύθερους και ανυπότακτους πολίτες μη χρήσιμους για το ευτελές παιχνίδι των κομμάτων και της πολιτικής. Κι αποτελεί πολιτική «παράδοση» η πεποίθηση πως τα κτήνη, με κατάλληλη τακτική και αντιμετώπιση, καθοδηγούνται, τιθασεύονται.

Ενώ τα πουλιά… Για τα πουλιά, μόνον οι δολοφόνοι, οι άθλιοι κυνηγοί αρμόζουν, με τις «ευγενικές παντός έθνους παραδόσεις».

Κι είναι φορές που το κτήνος πολλαπλασιαζόμενο κάτω από συγκυρίες και με τη μορφή «λαϊκών αιτημάτων και διεκδικήσεων» σχηματίζει φαινόμενα λοιμώδους νόσου που προσβάλλει μεγάλες ανθρώπινες μάζες και επιβάλλει θανατηφόρες επιδημίες.

Πρόσφατη περίπτωση ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος. Μόνο που ο πόλεμος αυτός μας δημιούργησε για ένα διάστημα μιαν αρκετά μεγάλη πλάνη, μιαν ψευδαίσθηση. Πιστέψαμε όλοι μας πως σ’ αυτό τον πόλεμο η Δημοκρατία πολέμησε το φασισμό και τον νίκησε. Σκεφθείτε: η «Δημοκρατία», εμείς με τον Μεταξά κυβερνήτη και σύμμαχο τον Στάλιν, πολεμήσαμε το ναζισμό, σαν ιδεολογία άσχετη από μας τους ίδιους. Και τον… νικήσαμε. Τι ουτοπία και τι θράσος. Αγνοώντας πως απαλλασσόμενοι από την ευθύνη του κτηνώδους μέρους του εαυτού μας και τοποθετώντας το σε μια άλλη εθνότητα υποταγμένη ολοκληρωτικά σ’ αυτό, δεν νικούσαμε κανένα φασισμό αλλά απλώς μιαν άλλη εθνότητα επικίνδυνη που επιθυμούσε να μας υποτάξει.

Ένας πόλεμος σαν τόσους άλλους από επικίνδυνους ανόητους σε άλλους ανόητους, περιστασιακά ακίνδυνους. Και φυσικά όλα τα περί «Ελευθερίας», «Δημοκρατίας», και «λίκνων πνευματικών και μη», για τις απαίδευτες στήλες των εφημερίδων και τους αφελείς αναγνώστες. Ποτέ δεν θα νικήσει η Ελευθερία, αφού τη στηρίζουν και τη μεταφέρουν άνθρωποι, που εννοούν να μεταβιβάζουν τις δικές τους ευθύνες στους άλλους.

(Κάτι σαν την ηθική των γερόντων χριστιανών. Το καλό και το κακό έξω από μας. Στον Χριστό και τον διάβολο. Κι ένας Θεός που συγχωρεί τις αδυναμίες μας εφόσον κι όταν τον θυμηθούμε μες στην ανευθυνότητα του βίου μας. Επιδιώκοντας πάντα να εξασφαλίσουμε τη μετά θάνατον εξακολουθητική παρουσία μας. Αδυνατώντας να συλλάβουμε την έννοια της απουσίας μας. Το ότι μπορεί να υπάρχει ο κόσμος δίχως εμάς και δίχως τον Καντιώτη τον Φλωρίνης)...



 Υπάρχουν 0 σχόλια.
Πατήστε εδώ για να προσθέσετε το δικό σας
Τελευταία ανανέωση ( 13.03.14 )
Διαβάστε περισσότερα...
 
Το τέλος του κόσμου! PDF  | Εκτύπωση |  E-mail
Γράφει ο/η Αντώνης Πρεντουλής   
24.12.12

Αφού το τέλος του κόσμου δεν ήλθε, την 21 Δεκεμβρίου 2012, όπως μας είχαν ενημερώσει «οι μελετητές» του ημερολογίου των Μάγια, βαδίζουμε ολοταχώς για τον εορτασμό των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς.

Χαρακτηριστικό αυτών των εορτών φέτος είναι η φτώχεια, η ανέχεια και η αβεβαιότητα, για το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού της χώρας, που βιώνει με το δικό του τρόπο την οικονομική κρίση.

Παρόλα αυτά όμως είναι η ευκαιρία να γιορτάσουμε απλά, καθημερινά, χωρίς πολυτέλειες, χριστιανικά, επιστρέφοντας σε συνήθειες που παλαιότερα μας γέμιζαν τη ψυχή … χωρίς απαραίτητα το στομάχι.

Τότε που τα δώρα δεν προσφερόταν από συνήθεια άλλα είχαν χρηστική αξία, μια σοκολάτα, λίγες καραμέλες, ένα ζεστό πουλόβερ, ένα ζευγάρι παπούτσια και το χαρτζιλίκι των επόμενων ημερών που έπρεπε να το κερδίσεις λέγοντας τα κάλαντα την παραμονή των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς.

Τότε που τα τραπέζια στρωνόταν με μόνο τα απαραίτητα φαγητά και γλυκίσματα, φτιαγμένα από τα χέρια της νοικοκυράς του σπιτιού και πολλούς φίλους γύρω, με  καλή διάθεση και αγάπη.

Τότε που τα καθαρά, όχι απαραίτητα καινούρια, ρούχα και τα γυαλισμένα παπούτσια τακτοποιημένα στην καρέκλα μας περίμεναν το πρωί για την εκκλησία.

Τότε που η αγάπη για τον συνάνθρωπο που υπέφερε ήταν υπόθεση του καθενός και η αμεσότητα της ελεημοσύνης αποτελούσε το βάλσαμο για τον ασθενή, τον άστεγο και τον κάθε ανήμπορο.

Ίσως τότε ξανανιώσουμε..!

Κάποιοι όμως δεν θα έχουν… την τύχη να ζήσουν έτσι τα φετινά Χριστούγεννα και θα επαναλάβουν τις παλιές καταναλωτικές συνήθειες, με τα φανταχτερά ρεβεγιόν και τα ακριβά δώρα. Κάποιοι μάλιστα από αυτούς βρίσκονται ήδη στο χωριό Μπουκαράς στα Πυρηναία, που σύμφωνα με το μύθο, δεν θα πληγεί από την καταστροφή την ημέρα της Κρίσης …στον κόσμο τους δηλαδή!

ΚΑΛΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ φίλοι αναγνώστες και Ο ΚΑΙΝΟΥΡΙΟΣ ΧΡΟΝΟΣ να χαρίζει ΥΓΕΙΑ και να φέρει ΕΙΡΗΝΗ σε όλο τον κόσμο.

ΑΝΤΩΝΗΣ ΠΡΕΝΤΟΥΛΗΣ



 Υπάρχουν 0 σχόλια.
Πατήστε εδώ για να προσθέσετε το δικό σας
Τελευταία ανανέωση ( 24.12.12 )
 
What makes a village? PDF  | Εκτύπωση |  E-mail
Γράφει ο/η Simon Badellay   
08.12.12

simbad_rito.jpg
From the littered overbuilt shores of Corfu lots of people still reap perfect images of the island landscape that so enchanted those who passed through before mass tourism – the monastery of Panagia Vlacherna and Pontikonissi omitting the roar of the airport and the multistoried hotel on Kanoni, the pretty sight of Gouvina Cove where you can park by the road a few hundred metres from the end of the dual carriageway at Tzavros, and a small crop with 
photoshop can easily disappear the cloned boxes and concrete skeletons that disfigure Barbati, and from a distance even the jutting hull of the Nissaki Beach Hotel can be blended into the towering cliffs of Pantocrator, though ignoring 'Seashore Villas' plonked on what was once the village of Ag Spiridon near the car-blocked streets of Kassiopi is a little trickier, but removing the endless plastic detritus from the beaches needs no army of earnest litter-pickers - just a tiny upward shift of the lens records the sublime landscape of archetypal Greece above the sparkling blue of the Kerkyra Sea, as from the dizzy heights of Angelokastro the cliffs of Capes Iliodoros and Plaka facing the Adriatic horizon distract from the disastrous shamble of Paleocastritsa....



 Υπάρχουν 0 σχόλια.
Πατήστε εδώ για να προσθέσετε το δικό σας
Τελευταία ανανέωση ( 16.12.12 )
Διαβάστε περισσότερα...
 
"Η Μάγκαινα" (Χρονογράφημα) PDF  | Εκτύπωση |  E-mail
Γράφει ο/η Αντ'ωνης Πρεντουλής   
08.12.12

Η αφορμή για το χρονογράφημα  μου δόθηκε από την πρόσφατη ανακοίνωση του Υπουργού Παιδείας για τη χορήγηση, από τον ερχόμενο Φεβρουάριο, γάλακτος και φρούτων στα σχολεία, προκειμένου να αντιμετωπιστεί ο υποσιτισμός των παιδιών, λόγω της οικονομικής κρίσης.

Ο νους μου ταξίδεψε πίσω στο χρόνο, κάπου εκεί στο 1965 και 66 όταν, μαθητής στην πρώτη και δευτέρα τάξη του δημοτικού στον Αι Λιά στην Περίθεια, έτρωγα στο συσσίτιο του σχολείου.

Σ’ ένα μικρό χώρο, σα θεατράκι, δίπλα στο σχολείο, είχε οργανωθεί  πρόχειρα ένα μαγέρικο και μερικά τραπέζια για να καθόμαστε να τρώμε και πρωταγωνίστρια …η μαγείρισσα , η Μάγκαινα …έτσι ήταν το παρατσούκλι της, ο «Μποτρίνι» της εποχής σα να λέγαμε. Στα μάτια μου φαινόταν τεράστια, μέσα στη χοντρή ρόμπα της, με κόκκινα μάγουλα από τη φωτιά που έκαιγε για να βράσει το καζάνι και ένα μαντίλι δεμένο στο κεφάλι  για να μην κρυώνουν τα αυτιά της. Στο χέρι της κρατούσε μόνιμα την κουτάλα… και τι κουτάλα μεγαλύτερη από το κεφάλι μου.

«Για σας παιδιά, έχει ωραίο πλιγούρι σήμερα», μας πρόφταινε ενώ πλησιάζαμε στο σχολείο …και  η είδηση μας έκοβε τα ποδάρια.

Μετά την καθιερωμένη προσευχή και τον Εθνικό Ύμνο ο κύριος Δημήτρης, ο δάσκαλος, μας οδηγούσε στο μαγέρικο και πίναμε το γάλα ή το τσάι με μία φέτα ψωμί με βούτυρο ή μαρμελάδα. Πόσο μου άρεσε εκείνο το πρωινό …στο σπίτι δεν είχε τίποτα, εκτός από κάποιες φορές που έμεναν λίγα λάχανα (χόρτα) ή τα όσπρια που είχε βάλει η μάνα μου από βραδύς να βράσουν στη φωτιά και τρώγαμε το ζουμί με ψωμί. Κι το ψωμί τι ωραίο που ήταν «…από το μαγαζί, αγοραστό», καμία σχέση με αυτό στο σπίτι που ήταν  ζυμωμένο από ελαφρώς  μουχλιασμένο αλεύρι και ψημένο κατά πως ήταν ο καιρός, γιατί δεν έκαιγε καλά ο φούρνος.

«Πάμε για μεσημεριανό τώρα», έλεγε ο δάσκαλος κατά τις μία η ώρα και αμέσως όλοι μαζεύαμε τα λιγοστά βιβλία, τα τετράδια, τις πλάκες και τα κοντύλια και βγαίναμε από την αίθουσα κατευθυνόμενοι προς το μαγέρικο για τη δεύτερη παράσταση ….το γεύμα.

Το μενού σταθερό με κύριο πιάτο μπακαλάρο με πατάτες και κρεμμύδια, ακολουθούσαν φακές, φασόλια, πλιγούρι και μανέστρα με χοιρινό (πετσαλίνα) ή κωλόγαλους, με τα συνοδευτικά τους τουρσί, ελιές, αρμυροσαρδέλες και χαλβά καμιά φορά.

Η Μάγκαινα μας υποδεχόταν μέσα στην αίθουσα και ανήγγελλε  το μενού:

«Πλιγούρι σήμερα, έχει και περίσσευμα»… δεύτερο πλήγμα «το περίσσευμα».

Ο δάσκαλος καθόταν απέναντι και λύγιζε  στα χέρια του τη βέργα, δεν ήταν δυνατόν να φύγεις  χωρίς  να αδειάσει το πιάτο… και όταν τα κατάφερνα νάσου η Μάγκαινα με την τεράστια κουτάλα και την κατσαρόλα με το περίσσευμα. Με ένα νεύμα του δασκάλου η κουτάλα γεμάτη προσγειωνόταν και «πλημμύριζε» το πιάτο μου, δεν τολμούσα να πω τίποτα γιατί συνήθως τις είχα φάει το πρωί για τι δεν ήξερα ή δεν έγραψα κάτι, να τις φάω και για το φαί; πήγαινε πολύ, έκανα λοιπόν υπομονή και άδειαζα και το δεύτερο πιάτο έπαιρνα και ένα μήλο ή πορτοκάλι στην τσέπη και έφευγα για το σπίτι.

Αυτά μας θυμίσατε κύριε Υπουργέ, τα συσσίτια όμως δεν μας έβλαψαν, αργότερα τα οικονομικά μας βελτιώθηκαν τα συσσίτια  κόπηκαν, σπουδάσαμε, σταδιοδρομήσαμε  είχαμε μέσα μας τα μηνύματα και την ελπίδα για είναι καλύτερο αύριο … τώρα υπάρχει ελπίδα;… ποιό είναι το αύριο όταν το σήμερα είναι τα συσσίτια;  Εκτός αν για μία ακόμα φορά σκεφτούμε αισιόδοξα, γιατί «υπάρχουν και χειρότερα», μόνο που αυτά ήταν τότε  ο πόλεμος,  η πείνα,  η κατοχή όπως μας έλεγαν οι γονείς μας.

Αντώνης Πρεντουλής



 Υπάρχουν 0 σχόλια.
Πατήστε εδώ για να προσθέσετε το δικό σας
 
<< Αρχική < Προηγ. 1 2 3 Επόμ. > Τελευταία >>

Αποτελέσματα 1 - 9 από 19
Locations of visitors to this page
Forecast | Maps | Radar